12th TDF : Day 6 : Wednesday 17.3.2010

1. Το Κάλεσμα Του Βουνού, [Greece], Στέλιος Αποστολόπουλος, [2009], **


Ο Γιάννης, ένας κρητικός που ζει στην Αθήνα με τη γυναίκα του και το δεκάχρονο γιο του, αφήνει το σπίτι και τη δουλειά του για να αναλάβει ένα κοπάδι με πρόβατα στα Λευκά Όρη της Κρήτης, για να τιμήσει τη μνήμη του δολοφονηθέντος ξαδέρφου του, προηγούμενου ιδιοκτήτη του κοπαδιού.. Όλα αυτά στο όνομα της 'τιμής' και της 'οικογένειας'. Αν προέκυψε κάτι θετικό από την απαράδεκτη ενέργεια των υπεύθυνων του Φεστιβάλ να επιτρέψουν να γίνει το Q&A αμέσως μετά το τέλος της προβολής και όχι έπειτα και από την προβολή του δεύτερου φιλμ, όπως συνηθίζεται [με αποτέλεσμα προσωπικά να το χάσω] ήταν το ότι ακούσαμε το σκηνοθέτη της ταινίας, αλλά και εκπροσώπους του κοινού [και μάλιστα γυναίκες] να εκθειάζουν τον εντελώς στερεοτυπικό μάτσο κρητικό 'λεβέντη' που στο όνομα της τιμής της 'οικογένειας' εγκαταλείπει τη δ.ι.κ.ή. του οικογένεια.. "Ξέχασα κάτι?" ρωτάει τη γυναίκα του σε ένα σημείο ετοιμάζοντας τη βαλίτσα του (ενώ λίγο πριν της έχει χώσει ένα ρούχο στη μούρη χωρίς να την κοιτάξει.."δίπλωσε αυτό!") κι αυτή ψιθυρίζει.. "Εμάς.."


Το φιλμ, παρ'όλα αυτά είναι καλογυρισμένο και ενδιαφέρον, αν το δεις από τη σκοπιά του κάτοικου της πόλης που παρατά την αστική ζωή για να γυρίσει στη γενέτειρά του..




Να το δω? : Όχι αν είσαι σε επικίνδυνη ηλικία για εγκεφαλικό..


2. The Real World of Peter Gabriel, [Germany], Dieter Zeppenfeld & Georg Maas, [2009], **


Ομολογώ ότι βαρέθηκα αρκετά κατά τη διάρκεια της προβολής του συγκεκριμένου φιλμ, το οποίο παρουσιάζει "την ιστορία του Peter Gabriel στο ταξίδι του προς την ενασχόληση με τα πολιτικοκοινωνικά, την ίδρυση της εταιρείας Real World Records, που τον οδήγησε σε καινοτόμες πολιτικές πρωτοβουλίες για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα όπως τα Witness και The Elders". Ή εγώ περίμενα κάτι διαφορετικό, ή ήμουν ακόμη συγχισμένος από την προηγούμενη προβολή.. δεν ξέρω τι συνέβη, αλλά νομίζω πως το συγκεκριμένο φιλμ, άνευρο και διεκπεραιωτικό, θα'ταν ιδανικό μόνο για να συνοδεύσει μια deluxe έκδοση ενός album του Gabriel παρά για να προβληθεί σ'ένα Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ..




part two, three, four, five, six

Να το δω? : Μόνο αν είσαι φανατικός του καλλιτέχνη..


3. Andrzej Wajda: Let’s Shoot!, [Poland], M.Cuske, M.Sauter, P.Stasik, T.Paladino, [2009], ***


Αντίθετα, το φιλμ των τεσσάρων φοιτητών της Κινηματογραφικής Σχολής του ίδιου του Βάιντα, το οποίο παρακολουθεί τον σπουδαίο Πολωνό σκηνοθέτη στα γυρίσματα της τελευταίας του υποψήφιας για Όσκαρ ταινίας Katyn, είναι πραγματικά αποκαλυπτικό. Οι μαθητές δε χαρίζονται στο δάσκαλο, τον παρουσιάζουν να φωνάζει, να θυμώνει, να εκνευρίζεται όταν δε γίνεται αυτό που θέλει τη στιγμή που το θέλει, να μιλά απότομα σε κομπάρσους και ηθοποιούς, σε ισορροπία όμως με τις άλλες στιγμές, τις προσωπικές και ευαίσθητες, καθώς και τις απόψεις του για τον κινηματογράφο.. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα αληθινό και συχνά συναρπαστικό πορτρέτο για έναν από τους τελευταίους μεγάλους Ευρωπαίους σκηνοθέτες. Κορυφαία στιγμή του φιλμ, η υπερπαραγωγή που στήνει από το πουθενά για να βγάλει μια αναμνηστική φωτογραφία του με ένα κοριτσάκι, το οποίο προηγουμένως έχει απειλήσει πως "αν δεν παίξεις καλά τη σκηνή δε θα σου δώσω πίσω τα κάστανά σου"..

Να το δω: Αν σε ενδιαφέρει το παρασκήνιο μιας ταινίας εξίσου μ'αυτή..


4. Genius Within:The Inner Life of Glenn Gould, [Canada], Michèle Hozer & Peter Raymont, [2009], ****


Εξαιρετικό πορτρέτο του ιδιοφυούς Καναδού πιανίστα Glenn Gould, ενός από τους σπουδαιότερους του περασμένου αιώνα, η φήμη του οποίου άγγιξε τα όρια του μύθου με τις καινοτόμες, ανορθόδοξες εκτελέσεις του σε έργα κλασικών συνθετών όπως ο Μπαχ, αλλά και με την απόσυρσή του από τις ζωντανές εμφανίσεις σε ηλικία 31 ετών. Γοητευτικός, αστείος, μυστηριώδης, και, προς το τέλος, σχεδόν αλλόφρων, ο Gould κυριαρχεί στο φιλμ [εν μέσω βέβαια των απαραίτητων απόψεων ειδικών, γνωστών και φίλων] καθώς η εξιστόρηση της ζωής του γίνεται με συνεχή παράθεση αποσπασμάτων από συνεντεύξεις, εμφανίσεις και φωτογραφήσεις του, μονταρισμένων εξαιρετικά και με τέτοιο ρυθμό που πραγματικά ξεχνάς ότι έχει φύγει από τη ζωή, νομίζεις ότι είναι ο ίδιος που αφηγείται την αυτοβιογραφία του..




Να το δω? : Αν σε γοητεύουν τα ανθρώπινα πορτρέτα με άγνωστες πτυχές του χαρακτήρα ταλαντούχων ανθρώπων

Glenn Gould - J.S. Bach - Concerto in D Minor after Alessandro Marcello, BWV 974 II. Adagio | div

12th TDF : Day 2 : Saturday 13.3.2010

1. Krzysztof Kieslowski Short Films, [Poland], Krzysztof Kieslowski, [1968, 1972]


Το Φεστιβάλ παρουσιάζει φέτος, σε τρία μέρη, το σύνολο σχεδόν των ταινιών μικρού μήκους του σπουδαίου Πολωνού δημιουργού. Το Z miasta Lodzi [1968], η πτυχιακή εργασία του σκηνοθέτη, παρουσιάζει καθημερινές σκηνές από το Λοτζ που αντικατοπτρίζουν τη μετάβαση από το παλιό στο καινούργιο [η εργάτρια του εργοστασίου που βγαίνει στη σύνταξη, η αντίδραση των ηλικιωμένων στην κατάργηση της ορχήστρας κλπ]. Το συγκινητικό Byłem zołnierzem [1970] παρουσιάζει μια σειρά από παλαίμαχους στρατιώτες που έχασαν την όρασή τους στον πόλεμο, οι οποίοι μιλούν μπροστά στην κάμερα για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, χωρίς να χάνουν την αισιοδοξία τους. Στο Fabryka [1970] παρακολουθούμε τη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου ενός εργοστασίου παραγωγής τρακτέρ, και τα ανυπέρβλητα εμπόδια που καλείται να αντιμετωπίσει..

Καθημερινές, απλές ιστορίες από μια εποχή που φαντάζει ήδη πάρα πολύ μακρινή..



Να το δω?: Βλέπονται με συμπάθεια, κυρίως για ιστορικούς λόγους.

2. Karsh Is History, [Canada], Joseph Hillel, 2009, ***


Ενδιαφέρον φιλμ για τον Yousuf Karsh, ενός απο τους σπουδαιότερους Αμερικανούς φωτογράφους [κυρίως] πορτρέτων του περασμένου αιώνα. Όσο κι αν προσπαθήσετε είναι αδύνατο να σκεφτείτε μια σημαντική προσωπικότητα από το χώρο της πολιτικής, της τέχνης ή των γραμμάτων που να μη στήθηκε έστω και για μια φορά μπροστά στο φακό του Carsh. Ιστορικοί, φίλοι, γνωστοί φωτογράφοι [όπως η Άνι Λίμποβιτς] μιλούν για τον Carsh ενώ τα πορτρέτα του των δεκαετιών '30 έως και '80 που φιλοξενήθηκαν κυρίως στις σελίδες περιοδικών όπως το Life και το Paris Match, παρουσιάζονται με καταιγιστικό σχεδόν ρυθμό..



Να το δω? : Ναι, αν θέλεις να γνωρίσεις το έργο [όχι τόσο τη ζωή] ενός σπουδαίου φωτογράφου.


3. The Day We Surrender To The Air, [Netherlands], Antonio Jose Guzman, [2009], *


"Μήπως χάνω το χρόνο και τα χρήματά μου σε μια άκαρπη αναζήτηση?" αναρωτιέται φωναχτά κάπου στο μέσο της ταινίας του ο σκηνοθέτης - πρωταγωνιστής της ταινίας. Σαφώς, όπως επίσης και το δικό μας χρόνο, θέλεις ενστικτωδώς να του απαντήσεις, αλλά, αυτό που θα έπρεπε να του απαντήσεις, είναι ότι έχασε μια σπουδαία ευκαιρία να αναπτύξει ένα τόσο ενδιαφέρον θέμα. Προσπαθώντας να βρει την πραγματική του καταγωγή μέσα από το DNA του ίδιου και των συγγενών του, ξεκινά ένα ταξίδι σε Αφρική, Ευρώπη, Νότια και Βόρεια Αμερική [μπορεί και αλλού, χάνεις το λογαριασμό από ένα σημείο κι έπειτα..] , το οποίο καταφέρνει έπειτα να παρουσιάσει ως ναρκισσιστικό καπρίτσιο, με άθλιο μοντάζ και πολύ περισσότερες από όσες μπορεί κανείς να αντέξει σκηνές που τον παρουσιάζουν να επιδίδεται ημίγυμνος σ'ένα κουλό κάποιος-ας-μου-τρίψει-τον-πιασμένο-μου-σβέρκο τελετουργικό χορευτικό. Εγώ πάντως, για κάποιο περίεργο λόγο, άντεξα ως το τέλος..



Να το δω? : Που και που πολύ μ'εκνευρίζεις μ'αυτές τις ερωτήσεις σου..

4. And Everyone Will Be There, [Colombia], María Isabel Ospina, [2008], **1/2


"Σπιτικό" το φιλμ της Ospina, καθώς παρουσιάζει τη ζωή των μελών της οικογένειάς της που έχουν απομείνει στην Κολομβία, σε συνθήκες οικονομικής κατάρρευσης. Η ίδια διαμένει στη Γαλλία εδώ και μερικά χρόνια, για να συνειδητοποιήσει πως, επιστρέφοντας στη χώρα της μια φορά το χρόνο, η κατάσταση γίνεται ολοένα και χειρότερη. Το φιλμ είναι ιδιαίτερα επίκαιρο για προφανείς λόγους, και είναι σοκαριστικό να παρακολουθείς 'κανονικούς' ανθρώπους που τα είχαν 'όλα', σπίτι, δουλειά, αυτοκίνητο [όλα αποτέλεσμα της οικονομικής άνθισης που επέφερε το ανεξέλεγκτο εμπόριο κοκαϊνης] να χάνουν τα πάντα και να προσπαθούν να επιβιώσουν με αξιοπρέπεια. Η σημαντική μου διαφωνία αφορά το τέλος του φιλμ όπου η νεαρή σκηνοθέτης όχι μόνο εκμεταλλεύεται τη μητέρα της εκβιάζοντας τη συγκίνηση του θεατή, αλλά σε αναγκάζει να αμφισβητήσεις ανοιχτά την ευαισθησία της απέναντι στο θέμα καθώς και το κίνητρό της για την πραγματοποίηση αυτής της ταινίας.

Να το δω? : Για να πάρεις μια ιδέα του τι σε περιμένει..

5. Google Baby, [Israel], Zippi Brand Frank, [2009], ***1/2


"Σήμερα, η τεχνολογία έχει μετατρέψει τη γέννηση ενός μωρού σε μια διαδικασία που δεν εξαρτάται από το σεξ. Και η παγκοσμιοποίηση την κάνει οικονομικά προσιτή. Το μόνο που χρειάζεται κανείς είναι μια πιστωτική κάρτα. Τις οδηγίες μπορεί να τις βρει στο YouTube." Με το παραπάνω κείμενο ξεκινά το φιλμ της Zippi Brand Frank προϊδεάζοντας το θεατή για τη συνέχεια. Τρεις χώρες, τρεις πρωταγωνιστές, τρία σκηνικά: Μια κλινική στην Ινδία όπου πραγματοποιούνται εξωσωματικές γονιμοποιήσεις σε παρένθετες μητέρες με σημαντικό [για αυτές] οικονομικό αντάλλαγμα. Ένας πολυμήχανος Ισραηλινός επιχειρηματίας, έχοντας αποκτήσει μια κόρη με το σύντροφό του από Αμερικανίδα παρένθετη μητέρα, αποφασίζει να βοηθήσει [με το αζημίωτο] κι άλλους ανθρώπους να αποκτήσουν παιδί με τον ίδιο τρόπο, μειώνοντας όμως το κόστος, αγοράζοντας δηλαδή ακριβά τα λευκά, 'ανώτερα' ωάρια, και εμφυτεύοντάς τα [με το αζημίωτο] σε πρόθυμες νεαρές [και όχι μόνο] Ινδές, μέσω της παραπάνω κλινικής. Μια νεαρή Αμερικανίδα μητέρα δύο παιδιών, υποβάλλεται πρόθυμα στην προσοδοφόρα αλλά πιθανώς επικίνδυνη διαδικασία της άντλησης ωαρίων. Με το αζημίωτο, όπως θα έχετε ήδη φανταστεί..


Το ενδιαφέρον στο φιλμ βρίσκεται στο ότι στο τέλος δε μπορείς να καταλάβεις ποια είναι η άποψη της δημιουργού του. Από τη μια το όλο εγχείρημα θα μπορούσε να σταθεί σαν μια ωραιότατη διαφήμιση της όλης διαδικασίας και του συμπατριώτη της επιχειρηματία, ειδικά με τις πληροφορίες που παρέχονται απλόχερα στο τέλος, με ονόματα, links κλπ. Από την άλλη οι πρωταγωνιστές παρουσιάζονται [χωρίς εξωτερική βοήθεια] τόσο εξωφρενικά.. ανήθικοι [η γιατρός που μιλά στο κινητό ενώ εκτελεί καισαρική σε συνθήκες αμφιβόλου υγιεινής.. η παρένθετη μητέρα που πουλά τα ωάριά της της για να αγοράσει όπλα (!) και που μαθαίνει στην πεντάχρονη κόρη της να πυροβολεί και, που να πάρει, αν πάθει και καρκίνο από τις πολλαπλές επεμβάσεις τότε δεν θα'χει και παράπονο, γιατί αυτό θα'ναι το σχέδιο του θεού για εκείνη.. ο gay γονιός που πάσχισε τόσο για να αποκτήσει μια κόρη αλλά μαθαίνει τα νέα της από το τηλέφωνο καθώς ξημεροβραδιάζεται στα αεροδρόμια κουβαλώντας κατεψυγμένα σπέρματα και ωάρια μεταξύ Ισραήλ και Ινδίας..] που σε κάνουν να αναρωτιέσαι μήπως όλα αυτά είναι τελικά πολύ φυσιολογικά κι εσύ είσαι πολύ πιο συντηρητικός απ'όσο πίστευες.

Να το δω? : Αν ψάχνεις για ευκαιρίες να βγεις από τα ρούχα σου..

6. High On Hope, [UK], Piers Sanderson, [2009], ***1/2


Brighton, 1989. Τα πρώτα, παράνομα, 'αυθεντικά' acid house parties πραγματεύεται το φιλμ του Sanderson, λίγο πριν την εμπορικοποίηση, τους μπράβους και την αστυνομική βία. Δεν πρόκειται τόσο για μια ταινία για το acid house κίνημα όπως αναφέρεται στην περίληψη, δε γίνεται δηλαδή καμία αναφορά στη μουσική της περιόδου [αν και ακούγονται αρκετά κομμάτια ονομάτων όπως 808 state, A Guy Called Gerald κλπ] όσο για την αναπαράσταση μιας εποχής, με τις διηγήσεις των πρωταγωνιστών, το συναρπαστικό και καθόλου αστείο τελικά κυνηγητό με την αστυνομία, την αντιμετώπιση από τα ΜΜΕ και το κράτος. Κι όλα αυτά για ένα φαινόμενο που, όπως πολύ εύστοχα παρουσιάζεται από τον Sanderson, ήταν όχι απλά ένα μουσικό κίνημα αλλά ένα κοινωνικό φαινόμενο, μια οργισμένη νεανική αντιδραση απέναντι στην ανεργία και την οικονομική εξαθλίωση που επέφερε η σκληρή Θατσερική πολιτική της δεκαετίας του '80.

Να το δω? : Αν νοσταλγείς τη μάνα-ρέιβερ

12th TDF : Day 1 : Friday 12.3.2010

1. Anthrax War, [Canada], Bob Coen, [2009], ***1/2

Θυμάστε αλήθεια τις 'τρομοκρατικές επιθέσεις' με άνθρακα που έλαβαν χώρα λίγο μετά τις επιθέσεις στους δίδυμους πύργους το 2001? Πέντε θύματα, η χαρά των Αμερικανικών ΜΜΕ, μερικές εβδομάδες πανικού, ένα δυο εξιλαστήρια θύματα.. και το θέμα ξεχάστηκε. Ο Κόεν ακολουθεί μια διαδρομή σε Βρετανία, Ρωσία, Ν.Αφρική και φυσικά στην Αμερική, ρίχνοντας φως στη μυστική κούρσα 'εξοπλισμού' των ισχυρών [και όχι μόνο] του κόσμου σε άκρως επικίνδυνες τεχνολογίες βιολογικών / γενετικών όπλων. Το τμήμα ειδικά με τις αποκαλύψεις των σχετικών εγκλημάτων που διαπράχθηκαν σε εμφυλίους πολέμους στην Αφρική [όπου γίνεται λόγος ακόμη και για εμβόλια που παράγονται ειδικά για τον περιορισμό της εξάπλωσης του μαύρου πληθυσμού] είναι ανατριχιαστικό.

Αν και κάπως υπερ-δραματικό στην αφήγησή του και όχι τόσο 'κινηματογραφικά συμαρπαστικό' στο πρώτο του μισό, το φιλμ του Κόεν πετυχαίνει να ευαισθητοποιήσει και να ρίξει φως σε ένα θέμα που όχι μόνο έχει αποσιωπηθεί από όλα τα διεθνή ΜΜΕ, αλλά θα μας απασχολήσει όλους πολύ συντομότερα από ότι νομίζουμε.

Να το δω? : Ναι

2. Earth Keepers, [Canada], Sylvie van Brabant, [2009], ***


Άλλο ένα ντοκιμαντέρ για το περιβάλλον και το ζοφερό μέλλον του πλανήτη? σας ακούω να αναρωτιέστε.. Δεν είναι αναπόφευκτη η καταστροφή? Τι μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος? Από που να πρωτοξεκινήσει? Δεν είναι αρκετή η ανακύκλωση? Αυτή ακριβώς τη νοοτροπία και αυτά τα ερωτήματα πραγματεύεται το φιλμ της Brabant, παρουσιάζοντας τον συμπαθέστατο Καναδό ακτιβιστή Mikael Rioux, ο οποίος, στην προσπάθειά του να εμποδίσει την κατασκευή φράγματος στο ποτάμι που έπαιζε όταν ήταν μικρός, επισκέπτεται περιοχές του κόσμου, όπως η Ινδία, η Σουηδία, και οι ΗΠΑ για να πάρει ιδέες από πρακτικές, εφαρμόσιμες λύσεις αειφόρου ανάπτυξης που έχουν υλοποιηθεί εκεί από μικρές κοινότητες, επιστρέφοντας έπειτα στη γενέτειρά του για να αναμετρηθεί με τις μπουλντόζες..



Να το δω? : Ναι, αν θέλεις να δεις μια αισιόδοξη ματιά πάνω στο θέμα.

3. Noticias, [Chile], Bettina Perut & Ivan Osnovikoff, [2009], ****


Ανατριχιαστικά κοντινά πλάνα υψηλής ευκρίνειας και φυσικού ήχου σε: ασθενείς που υποφέρουν πάνω σε ράντζα νοσοκομείων της Χιλής, γυμνά σιτεμένα πτώματα πριν ή κατά την εξέτασή τους από τον ιατροδικαστή, πρόσωπα και, κυρίως, πέλματα προσκυνητών που έρπουν προς ναό της Παναγίας εκπληρώνοντας κάποιο τάμα, προσωπικές στιγμές ουρακοτάγκων ενός ζωολογικού κήπου. Somehow, it all makes sense. Or not..

Οι μισοί έφυγαν σαν τα ποντίκια προς όλες τις κατευθύνσεις. Εγώ πάλι ενθουσιάστηκα. Η φωτογραφία, αντικειμενικά θαυμάσια.

Να το δω? : Όχι. Δε θέλω να'μαι εγώ αυτός που σ'έστειλε.

12th Thessaloniki Documentary Festival

Η Χειμερινή Ακαδημία θα καλύψει και φέτος, για 4η συνεχόμενη χρονιά το 12ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Υποδεκαπλάσιος ο προϋπολογισμός από το κανονικό Φεστιβάλ Κινηματογράφου, ο πήχης όμως των προβαλλόμενων ταινιών παραμένει και φέτος πολύ ψηλότερα..

Για τις επόμενες δέκα ημέρες [εκτός κι εάν το επιβάλουν συνθήκες σχετικές με το Φεστιβάλ] μουσικές επιλογές της Χ.Α. θα συναντάτε μόνο από το TheCoverLovers blog.

Αν θέλετε να επιτρέψετε στην εικόνα που έχετε για τον κόσμο γύρω σας να κλονιστεί λιγάκι, μη χάσετε και φέτος τις προβολές του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ..